سعيد نفيسى
30
زندگينامه عطار نيشابورى ( فارسى )
كردهاند و قبول اين نكته بسيار دشوارست زيرا كه 114 سال عمر بسيار كم كسى را دست مىدهد و شايد در هرچند قرن يكبار و در ميان چندين ميليون از مردم چنين چيزى ديده شود وانگهى عطار خود چنان كه پس از اين خواهد آمد در اشعار خويش مكرر به سن خود اشاره مىكند و جائى كه بيش از همه آورده است نود سال مىگويد و پيداست كه بيش از نود سال عمر نكرده است و در اين صورت در حدود 537 ولادت يافته است . دولتشاه مىنويسد اصل او از قريهء كدكن از اعمال نيشابور بود و اين نكته را مؤلف مجالس المؤمنين « 1 » و مؤلف خزينة الاصفياء و سفينة الاولياء و بستان السياحة تاييد كردهاند . كدكن نام قريهء معروفى است در خراسان كه همواره در ايران معروف بوده و هنوز هم قصبهء بزرگى است كه از 200 تا 300 خانوار جمعيت دارد ، در زمانهاى قديم از توابع نيشابور بوده و اينك جزو ناحيهء تربت است و در دامنهء كوهى واقع شده و سه فرسنگ تا راهى كه به تربت مىرود مسافت دارد و در نه فرسنگى شهر نيشابور و دوازده فرسنگى تربت واقعست و امروز مركز بلوكى است كه هم آن بلوك رخ و هم بلوك كدكن و گاهى هم بلوك رخ و كدكن مىنامند و نزديك 150 ده دارد . اين قريهء كدكن همواره به همين نام در ايران معروف بوده و از آن جمله تا قرن يازدهم از توابع و اعمال نيشابور بوده است « 2 » . اينك بر سر قبر عطار در بيرون شهر نيشابور كنونى كه از بناهاى امير علىشير نوائى است و در قرن نهم ساخته شده كتيبهاى است بدين مضمون « 3 » :
--> ( 1 ) - منتهى در چاپ طهران به جاى كدكن به خطا كركدن نوشتهاند ( 2 ) - تاريخ عالمآراى عباسى چاپ طهران 1314 ص 568 ( 3 ) - صورت ناقصى از اين كتيبه در كتاب مطلع الشمس تأليف مرحوم محمد حسن خان صنيع الدولة طهران 1303 ج 3 ص 104 - 105 آمده و نيز نسخهء ديگر در مقدمهء ترجمهء فرانسهء منطق الطير چاپ گارسن دوتاسى پاريس 1863 ص 3 هست